زون سنندج سیرجان

زون سنندج- سيرجان

             فعاليتهاى ماگمايى در اين زون در محدوده هاى زير پديدار شده  است:

1-2- منطقه نيريز

           در اين محدوده، سنگهاى دگرگون شيستى، گنايسى، آمفيبوليتى و غيره وجود دارد که با توجه به شواهد چينه اى و تعيين سن راديومتريک دو دوره اصلى دگرگونى، الف) پرکامبرين (يا احتمالأ پالئوزوئيک) وب) مزوزوئيک زيرين، تشخيص داده  شده است (واترز، سبزه اى). در رابطه با اولين دوره، برخى سنگهاى بازيک يا اولترابا زيک دگرگون شده وجود دارد.

 

ادامه مطلب در ......

ادامه نوشته

کروژن

 

کروژن


کروژن به مواد آلی فاسد نشده در رسوبها گفته می‌شود. کروژن در حلالهای متعارف مواد نفتی مانند بی‌سولفید کربن غیر قابل حل است. کروژن مشتمل بر کربن ، هیدروژن و اکسیژن بوده و به مقدار کمتر دارای سولفید و گاز ازت می‌باشد.
● طرز تشکیل کروژن
مواد آلی راسب شده در حوضه‌های رسوبی با گذشت زمان در لابه‌لای رسوبات دفن می‌شود. ازدیاد عمق دفن‌شدگی با افزایش فشار و دمای محیط ارتباط مستقیم دارد. تی‌سوت ( ۱۹۷۷) تحولات مواد آلی در مقابل افزایش عمق را تحت سه مرحله به شرح زیر تشریح می‌کند :
▪ مرحله دیاژنز :
تحولات مواد آلی در مرحله دیاژنز در بخشهای کم عمق‌تر زیر زمین و تحت دما و فشار متعارف انجام می‌شود. این تحولات شامل تخریب بیولوژیکی توسط باکتریها و فعل و انفعالات غیر حیاتی می‌باشد. متان ، دی‌اکسید کربن و آب از ماده آلی جدا شده و مابقی به صورت ترکیب پیچیده هیدروکربوری تحت عنوان کروژن باقی می‌ماند. در مرحله دیاژنز محتویات اکسیژن ماده آلی کاسته می‌شود ولی نسبت هیدروژن به کربن ماده‌ آلی کم و بیش بدون تغییر باقی می‌ماند.
▪ مرحله کاتاژنز :
تحولات مواد آلی در مرحله کاتاژنز در عمق بیشتر تحت دمای زیادتر صورت می‌گیرد. جدایش مواد نفتی از کروژن در مرحله کاتتاژنز به وقوع می‌پیوندد. در ابتدا نفت و سپس گاز طبیعی از کروژن مشتق می‌شود. نسبت هیدروژن به کربن ماده آلی کاهش یافته ولی در مقدار اکسیژن به کربن تغییر عمده‌ای صورت نمی‌گیرد.
▪ مرحله متاژنز :
تحولات ماده آلی در مرحله متاژنز تحت دما و فشار بالاتر نسبت به مراحل قبلی انجام می‌شود. بقایای هیدروکربن بخصوص متان از ماده آلی جدا می‌شود. نسبت هیدروژن به کربن کاهش یافته ، به نحوی که در نهایت کربن به صورت گرافیت باقی خواهد ماند. تخلخل و تراوایی سنگ در این مرحله به حد قابل چشم پوشی می‌رسد.
● انواع کروژن
بطور کلی سه نوع کروژن قابل تشخیص است. وجه تمایز این سه نوع کروژن به نوع ماده آلی تشکیل دهنده و ترکیب شیمیایی آن بستگی دارد.
▪ کروژن نوع اول :
این نوع کروژن دارای منشا جلبکی بوده و نسبت هیدروژن به کربن موجود در آن از سایر کروژنها بیشتر می‌باشد ( نسبت هیدروژن به کربن حدود ۱.۲ تا ۱.۷ است ).
▪ کروژن نوع دوم :
کروژن نوع دوم یا لیپتینیک‌ها نوع حد واسط کروژن محسوب می‌شود. نسبیت هیدروژن به کربن نوع دوم ، بیش از ۱ می‌باشد. قطعات سر شده جلبکی و مواد مشتق شده از فیتو پلانکتونها و زئوپلانکتونها متشکلین اصلی (کروژن ساپروپل) کروژن نوع دوم است.
▪ کروژن نوع سوم :
کروژن نوع سوم یا هومیک دارای نسبت هیدروژن به کربن کمتر از ۸۴ % می‌باشد. کروژن نوع سوم از لیگنیت و قطعات چوبی گیاهان که در خشکی تولید می‌شود به وجود می‌آید.
● رسیدگی کروژن
نفت و گاز در مرحله کاتاژنز از کروژن نیمه رسیده مشتق می‌شوند. اشتقاق هیدروکربور از کروژن نارس امکان پذیر نیست. به دنبال رسیدگی کروژن در ابتدا نفت و سپس گاز طبیعی از کروژن جدا می‌شود. هنگامی که کروژن کاملا برسد دیگر نفت و گازی از آن به وجود نمی‌آید. رسیدگی کروژن به دما ، زمان و احتمالا فشار بستگی دارد.
تولید عمده نفت از کروژن در دمای ۶۰ تا ۱۲۰ درجه سانتیگراد صورت می‌گیرد. تولید عمده گاز از کروژن در دمای ۱۲۰ تا ۲۲۵ درجه سانتیگراد است. کروژن در دمای بالاتر از ۲۳۰ درجه سانتیگراد کلیه مواد هیدروکربوری خود را از دست می‌دهد و تنها به صورت گرافیت باقی می‌ماند.

Cuesta کواستا

 

کلمه کواستا که داراي ريشه اسپانيايي است به برجستگي نامتقارني که از يک طبقه مقاوم که داراي شيب ملايمي بوده و در نتيجه فرسايش بريده شده باشد اطلاق مي گردد کواستا داراي يک پيشاني است که همان قسمت جلو يا پرتگاه کواستا را تشکيل مي دهد که نتيجه عمل بريدگي در طبقه مقاوم مي باشد و نيز داراي يک فرورفتگي در قسمت پاي پرتگاه يا پيشاني است که به آن چاله سوبسکانت و يا ارتوکلينال گفته مي شود .

 

Cuesta از ناهمواري هاي حوضه هاي رسوبي محسوب مي شود يک کواستا در يک طرف داراي چاله سوبسکانت است و از طرف ديگر داراي يک قسمت پشتي است که به اولين طبقه سخت مربوط مي شود
   پروفيل پيشانس کواستا از دو قسمت تشکيل شده است:
   - قسمت فوقاني که از طبقات سخت و مقاوم تشکيل يافته و موجب ايجاد يک گلوئي با شيب بسيار تند مي گردد
   - بخش تحتاني که از طبقات نرم بوجود آمده و باعث تشکيل سرازيري مقعر مي گردد در روي اين شيب واريزه و موادي که از طبقات مقاوم جداگرديده اند مشاهده مي شود
   شبکه هيدروگراف در اين نواحي به اشکال مختلف ديده مي شوند رودخانه هايي که از سطح فوقاني به شکل قيف بنظر مي رسند، رودخانه هاي کاتاکلينال Cataclinal يا کونسکانت Consequent ناميده مي شوند از مشخصات اين رودخانه هاي اينست که در قسمت پشتي کواستا به شکل يک قيف در داخل زمين فرو مي روند و جريان آب در جهت شيب طبقات حرکت مي کند البته بايد توجه کرد که تمام رودخانه ها هميشه در جهت شيب طبقات حرکت نمي کنند و بعضي از آن در پاي کواستا جاري مي گردند به چنين رودخانه اي ارتوکلينال ياسوبسکانت گفته مي شود
   در اکثر مواقع در قسمت جلو پيشاني کواستا تپه هايي ديده مي شوند که ساختار ساختماني آن از جنس طبقات سختي است که کواستا را بوجود آورده اند وجود اين تپه ها گواه توسعه طبقات مقاوم در ناحيه است که به آن تپه شاهد مي گويند ولي به مجرد اينکه عوامل فرسايش درروي تپه شاهد اثر گذاشته و باعث کاهش ارتفاع آن گردد، تپه شاهد مقدم ناميده مي شود
   در جلد اول کتاب ژئومرفولوژي کاربردي که مربوط به فرسايش هاي آبي است، علاوه بر مطالب فوق مي توانيد مطالب زير را نيز مطالعه بفرمائيد:
   - عوامل موثر در تغيير شکل کواستا
   - درجه سختي طبقه سخت و نرم
   - ضخامت نسبي دو طبقه سخت و نرم
   - درجه شيب طبقات
   - تاثير سيستم هاي مختلف فرسايش در کواستا

 

براي اطلاعات بيشتر مي توانيد به کتاب ژئومورفولوژي کاربردي تاليف دکتر حسن احمدي مراجعه نماييد .