زمین شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

کانسار آهن 3

کانسار آهن بخش ۳

................................

وضعیت ذخایر آهن در ایران

تا کنون بیش از 200 کانسار، نشانه معدنی و بی هنجاری آهن در اران شناسایی شده که مجموع ذخایر آنها بیش از4 میلیارد تن سنگ آهن است. عیارمیانگین آهن دراین ذخایر حدود 55 تا 60 درصد می باشد.حدود 90 درصد ذخایر آهن ایران در 2 منطقه متمرکزوپراکنده به صورت جدولهای زیرگزارش شده است.

( آقانباتی 1381 )

جدول مناطق متمرکز ذخایر آهن ایران

منطقه	نام معدن	ذخیره
خواف	مجموعه معادن سنگان	600 میلیون تن
بافق	معادن چغارت، چادرملو، سه چاهون	2 میلیارد تن
سیرجان	مجموعه معادن گلگهر	1.2 میلیارد تن
جمع	کل	3.8 میلیارد تن

جدول مناطق پراکنده ذخایر آهن ایران

منطقه	نام معدن	ذخیره
آذربایجان،زنجان،کردستان	سلطانیه-تکاب، تبریز، طارم...	100 میلیون تن
همدان، کرمانشاه	همه کسی، ظفرآباد، خسروآباد...	100 میلیون تن
جنوب خراسان تا سمنان	ده زمان، کاشمر، گزیک، قائن...	30 میلیون تن
مرکزی واصفهان	شمس آباد، نیاسرکاشان، نائین	100 میلیون تن
بندرعباس وفارس	تنگه زاغ، هرمز، لارک، هنشک	20 میلیون تن
جمع	کل	350 میلیون تن

صادرات و واردات آهن در ایران و جهان در سال (2000) میلادی

درجهان درایران

ذخیره

تولید

صادرات

واردات

ذخیره

تولید

صادرات

واردات

170

میلیارد تن

1050

میلیون تن

400

میلیون تن

459500

هزار تن

4.2

میلیارد تن

میلیون تن

85000

هزار تن

میلیون تن

ذخایر جهانی آهن

بر اساس برآوردهای انجام شده ، ذخایر کانسنگ آهن جهان حدود 160 میلیارد تن است که دارای حدود 70 میلیارد تن فلز آهن می باشد. تولید سالانه آهن نیز حدود یک میلیارد تن تخمین زده شده است.

منابع جهانی آهن به 800 میلیارد تن می رسد که دارای 230 میلیارد تن فلز آهن است. بیشتر این ذخیره به صورت تاکونیت کم عیارمی باشد.

ذخایر اصلی کانسنگ آهن در کشورهای اوکراین، روسیه، استرالیا، کانادا، امریکا و برزیل است ، ولی تولید کننده های اصلی چین ، برزیل، استرالیا، روسیه و هند می باشند که هماهنگی چندان زیادی با هم ندارند.

ذخایر کشورهای اصلی تولید کننده سنگ آهن (بر حسب هزار تن) درسال 2003 میلادی

نام کشور	تولید معادن	ذخایر	ذخیره پایه
چین	240	7000	15000
برزیل	215	4800	12000
استرالیا	190	11000	25000
روسیه	92	14000	31000
هند	80	4200	6200
اکراین	63	9000	20000
امریکا	52	2100	4600
افریقای جنوبی	38	650	1500
سوئد	21	2200	5000
ونزوئلا	18	2400	3600
قزاقستان	17	3300	7400
ایران	11	1000	1500
موریتانی	10	400	1000
سایر کشورها	40	6600	18000

تهیه شده توسط (William.S.Kirk) ژانویه 2004

انواع ذخایر سنگ آهن دنیا

نوع	درصد عیارآهن	درصد تولید جهانی	نام کانسارها
نواحی بزرگ دارای ذخایرورقه ای هماتیت، مگنتیت، معمولادر کوارتزیتهای آهن دار دگرگونه پرکامبرین	50 تا 60	50 تا60	کریوی روگ، سوپریور، ذخایر برزیل، هند، ونزوئلا، بولیوی، کنگو، رودزیا
حوزه هاونواحی هماتیت ورقه ای، سیدریت-شاموزیت االیتی که به رخساره های رسوبی نزدیک ساحل محدودند	23 تا 40	32	روسیه، لاندیل آلمان، کانسارهای نیجریه، چین، مالی
ورقه های بزرگ ومتوسط مگنتیت، هماتیت، همراه با اسکارن، که در محل تلاقی سنگهای آذرین بیرونی و آهکها است	45 تا 65	10	ماگنتانیا، داشکزان، روسیه، پنسیلوانیا، تل(چین) ذخایرامریکای لاتین و افریقا
ورقه های متسط و بزرگ و رگه های کربنات آهن در سنگهای کربناته	30 تا 60	4	کانسارهای الجزایر، مراکش، بایکال(روسیه)، بیلبائو(اسپانیا)
توده های حجیم آتشفشانی و کانسارهای مگنتیت تیتان دار در سنگهای قلیایی	35 تا 60	1	کاج کنار(روسیه)، کانسارهای کانادا، امریکا، تانزانیا

کانه زایی آهن در رژیمهای مختلف تکتونیکی

1. کانسارهای آهن مرتبط با کراتونها

کانسارهای آهن نواری فلات قاره : مثال مهم ( لیک سوپریور امریکا)

2. کانسارهای آهن که در اثر قرار گرفتن قاره بر روی نقاط داغ وتورم قاره ایجاد می شود

انورتوزیتهای حاوی مگنتیت : مثال سانفوردلیک ، آلاردیک (کانادا) – ویومینگ ، کربناتیتهای مگنتوکو (امریکا)

گرینویل ، لابرادور ( کانادا)- پالبرا ( افریقا)

3. کانسارهای آهن موجود در کافت بین قاره ای

رسوبات آهن نواری : مثال آهن نواری لادن دل ( آلمان)

4.کانسارهای آهن مرتبط با زون فرورانش حاشیه قاره ای

توده های ماگمایی حاشیه قاره ها : مثل توده های مگنتیتی درونی پی ریج میسوری ( امریکا) – توده های مگنتیتی آتشفشانی ال لکو (شیلی) – اسکارن آهن هورنفلس ال رومرال (شیلی) – ماگمای آهن دار آریزونا ، نلسون ویرجینا و میسوری ( امریکا) - اسکارن آهن شیلی ، پرو ، کانادا و مکزیک – ذخیره مگنتیت کیرنا (سوئد)

5. کانسارهای آهن که در کمانهای آتشفشانی یافت می شوند

مانند : اسکارنهای مگنتیتی دیاکوری ( کوبا) – ایگال مونتین کالیفرنیا ( امریکا)

6. کانسارهای آهن با رژیم تکتونیکی مخرب جزایر قوسی

ذخایر رسوبی آتشفشانی : آلگوماابی تیپی و سوپریور انتاریو ( کانادا) – آهن طلای داکوتا (شیلی) – کولار (هند)

7. کانسارهای مرتبط با ریفتهای درون قاره ای

مانند تالناخ (روسیه) دولوت و مینی سوتا ( امریکا)

8. ذخایر رسوبی ولکانیکی کراتونها

مثال : لاتریتهای کنتاکی و جورجیای ( امریکا)

منابع

لاتین :

1.Windley.B,The evolving continent. department of geology university of Leicester, September 1976

2.Edvard.R & Atkinson.K , Ore deposit geology, 1985

فارسی :

اسداله جعفرزاده و میر بهزاد رضوی /اکتشاف و ذخیره کانه آهن (1381)

ناصر توحیدی /سیر تکاملی تولید آهن و فولاد در ایران و جهان (1374)

منصور قربانی /دیباچه ای بر زمین شناسی اقتصادی ایران (1381)

حسن کریم پور و سعید سعادت /زمین شناسی اقتصادی کاربردی (1381)

عبدالمجید یعقوب پور /مبانی زمین شناسی اقتصادی (1381)

جمشید شهاب پور /زمین شناسی اقتصادی (1380)

تاکر /ترجمه حرمی و محبوبی / سنگ شناسی رسوبی (1373)

سید علی آقانباتی / زمین شناسی ایران (1383)

خسرو خسرو تهرانی / زمین شناسی ایران (1375)

فرید مر و سروش مدبری / زمین ساخت صفحه ای و فرآیندهای زمین شناختی (1380)

سایتهای اینترنتی مربوط به زمین شناسی و آهن

|+| نوشته شده توسط محمد در جمعه بیست و ششم مهر 1387 و ساعت 19:52